جلد اول : نظام مشارکت زیربنای مدیریت اسلامی

پیشگفتار

انقلاب اسلامی با تمام شکوه و عظمتش ، با مشارکت همه جانبه مردم و با رهبری امامی برخاسته از میان توده های مردم به پیروزی می رسد . عشق و شور الهی در دل امت و امام موج می زند . مردم یکپارچه به پای صندوق های رای می روند . وحدت کلمه و توحید عملی در آراء ایشان تجلی می یابد ، 2/98 % مردم به جمهوری اسلامی رای می دهند ، جمهوری اسلامی نه یک کلمه کمتر و نه یک کلمه بیشتر . مردم در تمامی صحنه های انقلاب حضور می یابند و با جان و دل در تمامی امور انقلاب مشارکت می کنند . مردم انقلاب را از آن خود می دانند ، باید آن را با جان و مال خویش حفظ کنند . این یک وظیفه و تکلیف شرعی و الهی است ، هنوز مدت کوتاهی از عمر انقلاب سپری نشده است که ضد انقلاب شایعه می پراکند که « این انقلاب برای ما چه کرده است ؟ » امام آگاه دل و روشن ضمیر پاسخ آنها را اینچنین می دهد : « نگویید انقلاب برای ما چه کرده است ، بگویید ما برای انقلاب چه کرده ایم » .

این سخن درست مانند آبی است که بر آتش بپاشند ، سخنی که از دل برآید لاجرم بر دل نشیند . مردم به امام صدیق و امین خویش عشق می ورزند . سخنان او تا اعماق روح و جان ایشان رسوخ می کند . ضد انقلاب به پشتیبانی استکبار جهانی شرق و غرب به انواع توطئه ها متوسل می شود تا تضاد و تفرقه را در جامعه نوپای اسلامی بوجود آورد . هنوز انقلاب کودکی بیش نیست ، شاید بتوان در همین سنین کودکی خفه اش کرد . اگر در کودکی نتوان او را از پای درآورد ، مسلماً در بزرگی به زانو درآوردن او بسیار مشکل خواهد بود . البته شیطان بزرگ هفت خط است و مکر و حیلت های بسیار در آستین دارد ، حتماً برای بزرگی آن هم چاره اندیشیده است . اما این انقلاب ، مردمی زخم خورده در طول تاریخ و در میان اشک و و خون غلتیده را در پشت سر خود دارد ، مردم آنقدر روشن شده اند که فریب مکاریهای شیطان کوچک و بزرگ داخلی و خارجی را نخورند . خصوصاً آن که مردم خوب می دانند که بابت این وحدت کلمه ای که در سایه رهبری امام بدست آورده اند ، بهای گزافی به ارزش 2500 سال تیره بختی و تحمل ظلم و ستم شاهنشاهان و فرعونهای طول تاریخ ، پرداخته اند . آیا فکر می کنید این بهای کمی  است ؟

در همین دوران کودکی ، انقلاب سیلی محکمی به گوش شیطان بزرگ می کوبد ، زیرا که رهبری بزرگ و اراده ای محکم دارد . هُبل بت بزرگ جهان ، بت اعظمی که همه بت های دیگر به پایش افتاده اند ، شکسته می شود . کاری که هیچ قدرت و یا ابر قدرت دیگری در جهان فکرش را نیز نکرده بود . شیطان بزرگ مکر و فریب بزرگ خود را رو می کند . هشت سال جنگ را بر مردم صبور و حق طلب و شریف ایران تحمیل می نماید . فرض استکبار آن است که این انقلاب و مردم صبور و مقاومش یا در جنگ شکسته می شود و یا عواقب طبیعی جنگ که پس از هر جنگی در جوامع بشری به صورت تفرقه ، تضاد ، تورم و گرانی ، فحشا و فساد بروز می کند ، جامعه اسلامی را متلاشی خواهد کرد .

اما اراده الهی بر آن است که این انقلاب مقدس با وجود تمامی مشکلات داخلی و خارجی همچنان راه رشد و تکامل و تعالی خویش را در پیش گیرد ، به شرط آن که مردم همچنان در تمامی صحنه های انقلاب حضور یافته و در تحقق اهداف خویش فعالانه مشارکت نموده و به طور مستمر رهبری خویش را پشتیبانی کرده تا وحدت کلمه امت و امام ، یعنی توحید عملی در جامعه ، همیشه پایدار بماند . اگر توحید را به عنوان اساسی ترین هدف و وسیله و صراط و راه و روش بقاء جامعه بدانیم در این صورت باید تمامی نظامات جامعه را بر مبنای آن بنا نمائیم . در این صورت است که به فلاحت و رستگاری و نجات از همه بندها و غل و زنجیرها و سختی ها و مشکلات و ناراحتی ها ، خواهیم رسید و این کلام حق است . « قولوا لا اله الا الله تفلحوا » .

اما چه شد که پیروزی قطعی و نهایی در جنگ ، یعنی شکست دادن قطعی متجاوز ، نصیب ما نگردید و پس از جنگ با چنان مشکلات متعدد اجتماعی و اقتصادی روبرو گشتیم که حل آنها هنوز برایمان ممکن نگردیده است ؟ مردم شدیداً از گرانی ها شکوه و ناله می کنند ، هزینه مسکن به طور سرسام آوری افزایش یافته است ، مردم احساس می کنند که هیچ کنترلی روی امور جامعه وجود ندارد ، قیمتها روز به روز تغییر می کند . احساس امنیت واقعی از میان مردم رخت بربسته است . آمارها نشان می دهند که دزدی و فحشا و فساد آشکار و پنهان در جامعه نسبت به سالهای اول انقلاب چند برابر شده است .

اظهار نظرهای چندگانه ، مردم را بیشتر نگران و ناراحت می کند . مردم از خود می پرسند که آیا نباید پس از گذشت بیش از یک دهه از انقلاب تضادها به توحید تبدیل شده باشد ؟ آیا برای دستیابی به وحدت کلمه می بایست جلو هر گونه اظهار نظر و ابراز عقیده را گرفت ؟ آیا قرار است یکبار دیگر مدیریت سیاه و منفور من سالاری و استبدادی به گونه ای دیگر در جامعه ظاهر گردد ؟ پس در این بین لابد اسلام نیز حرفی برای گفتن نداشته و ندارد و جز مردم فریبی چیز دیگری ارائه نمی دهد . و چنین است نتیجه طبیعی و بی پرده ای که از توطئه ها و مکر و نیرنگ های تحمیلی شیطان بزرگ می توان گرفت که البته در این بین ضعف های خود را نیز نباید نادیده بگیریم .   

اما مشکل اساسی را در جای دیگری باید جستجو کرد : در نظام مدیریت غربی . مشکل اصلی و اساسی این است که ما می خواهیم انقلابمان را بر پایه های سست و ناموزون و کج سیستم و نظام مدیریت غربی بنا نمائیم . نظامی که خود غربی ها بیش از سی سال است که به سستی و کجی و بطلان آن پی برده و در صدد اصلاح آن برآمده اند . مسلم است هر خانه ای که بر پایه های سست بنا شود ، دوام و بقاء نخواهد داشت و باز مسلم است که :

خشت اول چــون نهــد معمـــار کــج                        تـا ثـــریا مــی رود دیــــوار کـــج

در حالی که اسلام نظام مدیریتی خاص خود را دارد ، نظام مدیریتی که عالی ترین نعمات الهی ، دنیایی و آخرتی را نصیب مردم خواهد نمود . نظام مدیریتی که با سرعتی عجیب جامعه را رو به رشد و ترقی و تکامل پیش خواهد برد ، سرعتی باور ناکردنی ، نظامی که تمام درهای رحمت الهی را بروی مردم خواهد گشود ، نظامی که مردم را از جهل و گمراهی ها نجات خواهد بخشید ، نظامی که ریشه ظلم و ستم و بهره کشی را از جامعه برخواهد کند .

اگر در سالهای گذشته مشکلاتمان لاینحل مانده است ، اگر مردم سختی های بسیار کشیده اند ، اگر دفاع مقدسمان با پیروزی قطعی همراه نگردید ، و اگر . . . همه و همه به دلیل آن است که قرآن کریم و آیات الهی و رهنمودهای رهبر روشن ضمیر و آگاه دل کبیرمان را آگاهانه و نظام یافته بکار نبستیم .

قرآن علیم می فرماید : آیات الهی را فصل فصل کنید ، تجزیه و تحلیل کنید ، به روش احسن با هم مجادله و گفتگو نمائید ، فکرها و اندیشه هایتان را بکار اندازید تا بهترین روشهای مدیریت را بیابید . قرآن کریم و کرامت بخش به تاکید می فرماید آیات قرآن را به بهای اندک مفروشید . در دل آیات قرآن تفکر و تدبر کنید ، تحقیق و پژوهش نمائید ، از هر آیه قرآن خیرات کثیر بدست خواهید آورد . باید با تفقه و تعقل بهترین روشهای تطبیق و اجرای هر آیه در جامعه را بیابیم . رهبر عزیز و فقیدمان فرمودند که مردم را در همه کارها مشارکت دهید ، اما ما این سخن گهربار ایشان را که ثمره هشتاد سال تجربه و تحقیق و تفقه در قرآن بود ، به بهای اندک فروختیم ، آن را به طور عملی و جامع و فراگیر بکار نگرفتیم و شاید هنوز هم تصورمان بر آن است که به کارگیری زور بهترین و سریعترین روشها می تواند باشد .

ای مدیران محترم ! آگاه باشید و آگاه باشیم که به کارگیری زور بدترین روشها بوده و با قرآن و اسلام بیگانه است . قرآن حکیم نظام مشارکت مبتنی بر نظام حمد را بهترین روشها و موثرترین شیوه مدیریتی در جامعه دانسته و می داند . نظام حمد ، یعنی فطرت جهان و انسان و جامعه . نظام حمد ، نظامی است فراگیر ، نظامی که تمام جهان       بی کران را به حرکت درآورده و به آن نظم پویا بخشیده است . این نظام قدرتی بیکران دارد . خداوند جبار و جبران کننده چنان برکتی به این نظام بخشیده است که با بکارگیری آن تمامی مسلمین و مومنین و متقین به حرکت در آمده و تمامی عقب افتادگی های جوامع اسلامی و امت بزرگ اسلام در زمانی کوتاه جبران خواهد شد . این نظام معجزه قرآن مبین را آشکار کرده و چشم جهانیان را خیره خواهد نمود و اتحاد و یگانگی و مجد و عظمتی به یک میلیارد مسلمان خواهد بخشید که تصور آن امروز خواب و خیال جلوه می کند .

باید نظام مدیریت غربی را بدور اندازیم و تمامی ارکان و کلیه سطوح مدیریت جامعه را بر شیوه های مبتنی بر نظام حمد فراگیر قرار دهیم . در اینجا به منظور آشنایی بیشتر با این نظام و تشخیص گره های کور نظام مدیریت غربی ضروری است موارد ذیل را متذکر شویم :

1-    مهمترین و اساسی ترین مشکل جامعه ما و کلیه جوامع اسلامی نبودن سیستم و نظام صحیح مدیریتی است . نظام مدیریتی ای که بر قرآن کریم و احادیث نبوی و ائمه اطهار مبتنی بوده و منطبق بر فطریات و نیازهای مردم باشد .

2-    اصلی ترین هدف نظام مدیریت الهی و قرآنی و اسلامی ( نظام مشارکت ) کرامت بخشیدن به متقین و مومنین و مسلمین و تمامی انسانهای عالم است و این امر را توسط ایجاد نظام حمد و تشکر فراگیر انجام می دهد . به موجب این نظام باید از مردم در قبال پیشنهادات خیر و مفیدی که ارائه می دهند ، تشکر و سپاسگزاری متناسب بعمل آید و همین امر موجب رشد فکرها و اندیشه ها و انسانها می گردد .

3-    این نظام مدیریتی که مبتنی بر فکرها و اندیشه ها و پیشنهادات مردم می باشد ، درهای رحمت الهی را به روی جامعه اسلامی ما و تمامی جوامع اسلامی دیگر می گشاید و روز به روز و لحظه به لحظه نعمات بیکران الهی ا نصیب مسلمین خواهد کرد . نظام مشارکت با کم هزینه ترین روشها ، عالیترین سود و ثمرات را به بار خواهد آورد . برای اجرای این نظام نه تنها نیازی به تامین تجهیزات و دریافت امکانات از بیگانگان نیست بلکه این نظام مسلمین را از کفار و مشترکین بی نیاز و مستغنی خواهد ساخت .

4-    در این نظام مدیریتی تمامی مشکلات جوامع اسلامی ، به سرعت حل و فصل خواهد شد و هیچ مشکلی نیست که آسان نشود . در این نظام بعد از هر دشواری آسانی فراخواهد رسید و مشکلی نخواهد ماند که برای مدتی طولانی مردم را ازار دهد .

5-    در این نظام مدیریتی ، قرآن به عنوان کتاب مرجع و راهنما و اساسی ترین مبنای رفع نیاز روزمره جامعه مورد مطالعه و تحقیق مردم قرار خواهد گرفت و مردم مشتاقانه و حریصانه به آن روی خواهند آورد ، آیات آن را یک به یک ، فصل فصل نموده و مورد تجزیه و تحلیل و بررسی عمیق قرار می دهند و نیازها و احتیاجات خود را از آن استخراج می نمایند .

6-    نظام مدیریت بر مبنای مشارکت ، با زور گوئی و استبداد و فرعونیت و من سالاری به مبارزه برخواسته ، مردم را از جور ظلم و ستم خود و دیگران رهایی می بخشد . در این نظام ، نه تنها اجباری در کار نخواهد بود ، بلکه اکراهی هم در میان نمی باشد . مردم با فکر و اندیشه و جان و دل این نظام مدیریتی را می پذیرند زیرا که آن را منطبق بر فطریات و نیازهای خویش می بینند و منافع مادی و معنوی خود را در آن می یابند . هرگونه به کارگیری زور و اجبار در این نظام مدیریتی اساساً باطل است .

7-    نظام مدیریت بر مبنای مشارکت به سرعت مردم را به سوی وحدت کلمه و توحید هدایت نموده و زمینه وحدت جوامع اسلامی و تشکیل امت بزرگ اسلام را فراهم می نماید .

8-    این نظام مدیریت بر مشارکت فکرها و اندیشه های تمامی مردم و پیشنهادات ایشان در جهت اصلاح و بهتر نمودن همه امور استوار است . در این نظام با فکر مردم و بدست ایشان ، تمامی مشکلات جامعه ، اقتصادی ، صنعتی ، کشاورزی ، سیاسی ، فرهنگی و اجتماعی با سرعتی باور ناکردنی رفع گردیده و جامعه ای بهشتی در روی زمین برپا خواهد شد .

9-    سرعت رشد و ترقی جامعه در این نظام مدیریتی به گونه ای است که پیش بینی می گردد حداکثر در مدت سی سال از کشورهای صنعتی غرب که در حال حاضر از لحاظ نظامات صنعتی بیش از ۲۰۰ سال از ما پیشی گرفته اند ، جلو افتاده و جبران تمامی عقب ماندگی های قبلی را بنمائیم . لذا باید دهه 1370 را دهه مشارکت و دهه و 1380 را دهه رقابت و دهه 1390 را دهه وحدت جوامع اسلامی و تشکیل امت بزرگ اسلام دانست . در پایان این دهه و در اغاز قرن پانزدهم هجری شمسی انقلاب اسلامی مستضعفین قطعاً وراثت زمین را بر عهده خواهد گرفت ، انشا ا. . . 

10-   این نظرات و پیش بینی ها ممکن است به نظر غیر معقول و غیر منطقی جلوه نمایند ، لیکن از مدیریت الهی و قرآنی غیر از این انتظار داشتن ، ظلمی است در حق قرآن کریم و روح بیکران الهی که در انسانها دمیده شده است . نظام مشارکت می گوید : این روح کرامت بخش و احیا کننده جوامع اسلامی ، در میان تمامی مغزهای مردم به طور مساوی تقسیم شده است و هنر این نظام در آن است که تمامی این فکرها را دور هم جمع نموده و به انها وحدت می بخشد . از مجموع آنها نیرویی پدید می آید وصف ناپذیر که هیچ قدرتی را یارای مقابله با آن نمی باشد .

11-   نظام مشارکت بر قوانین فطری و عمومی جهان ، و انسان به عنوان جزئی از جهان آفرینش ، استوار است لذا جامعه ای فطری پدید می آورد که با فطرت مرم و انسانها ، به عنوان جهانهایی پیچیده تر از کائنات هماهنگی و انطباق کامل دارد .

12-   این نظام مدیریتی مبتنی است بر اصل مقدس امر به معروف و نهی از منکر و آیه کریمه فبشر ، و لذا بهترین روشهای تفکر و اندیشیدن و مجادله و گفتگو را به عنوان حرکت تکامل بخش خویش برمی گزیند .

13-   نظام مدیریت مشارکتی نظامی است عملی که تمامی افراد از آن سود فراوان می برند ، هم مدیر و هم کارکنان ، هم دولت و هم ملت ، هیچ کسی از این نظام زیان نخواهد دید ، مگر ظالمین و ستمگران .

14-   این نظام مدیریتی اخلاقیات و حسن سلوک و رفتار انسانی و تربیت صحیح را بر جامعه حاکم می نماید . دوستی و صمیمیت و یکرنگی و سلامت و عشق و محبت را در جامعه گسترش خواهد داد . در این نظام کسی نیازی نمی بیند دروغ بگوید ، دغل کاری کند ، دزدی کند ، فحشا و فساد نماید . این وعده ، وعده سرخرمن نبوده و تا آن روز راه درازی نمی باشد . انشاا... همین نسل کنونی آن روز را خواهد دید .

15-   این نظام هزاران « باید و نباید » را مانند زنجیر به پای مسلمین نمی بندد بلکه مردم خود برای دستیابی به نیازهای خویش به دنبال یافتن بهترین روشهای رشد و ترقی و کمال و اخلاقیات برتر شدیداً تلاش نموده و در اجرای آنها مصمم و استوار کوشش خواهند نمود . نظام مشارکت سیستمی است پویا و فراگیر و خودکار و اتوماتیک ، یعنی در این نظام جهت پیشبرد کارها و امور به هیچ عنوان نیاز به اعمال زور و فشار بر مردم نمی باشد .

16-   نظام مشارکت مبتنی بر پیشنهادات مردم نظامی است بسیار ساده ، چه از لحاظ نظری و چه از لحاظ عملی ، لیکن دستیابی به نتایج فوق العاده آن در صورتی امکان پذیر است که نظام حمد و تشکر فراگیر بخوبی طراحی شده و تمامی ضوابط دقیق و ظرایف آموزشی و عملی مربوط به آن به اجرا درآید . درضمن ساده سازی دستور العمل ها و ضوابط علمی و عملی و مردمی و فراگیر کردن آنها از اصول اساسی پیشرفت نظام مشارکت می باشد .

17-   نظام مشارکت ، جامعه اسلامی را به میدان مسابقه بزرگی تبدیل می کند که مردم در انجام امور خیر نسبت به یکدیگر سبقت می گیرند . گفتارها و کردارها و حتی افکار مردم در جهت خیرات سرعت می یابند . سرعت پیشرفت و اصلاح امور جامعه به صورت تصاعدی و شتاب یابنده افزایش خواهد یافت . در ابتدا با توجه به این که مردم با این نظام آشنایی نداشته و یا سیستم ها و نظامهای فرعی مربوطه مشارکت ، خصوصاً نظام تشکرات و تشویقات و پاداشها دقیقاً بر مبنای فطریات مردم و جامعه طراحی نگردیده سرعت پیشرفت کُند خواهد بود . لیکن هر چه بیشتر این سیستم ها و نظامات شناخته شده و دقیقتر طراحی و اجرا گردند ، روند اصلاحات در جامعه سرعت بیشتری خواهد یافت . البته در همان سالهای اول اجرا نیز نتایج عملی این نظام قابل توجه و چشمگیر خواهد بود .

18-   نظام مشارکت جامعه را به پالایشگاه بزرگی تبدیل خواهد نمود که همانند جهان آفرینش و نظام درونی بدن انسان ، همه چیز را پالایش نموده و تمامی پندارها و گفتارها و اعمال مردم را مورد ارزیابی های مکرر قرار داده و تصفیه می نماید . مردم خود در اصلاح افکار و اندیشه ها و کردار خویش جهد و جهاد نموده و با ارائه پیشنهادات اصلاحی لحظه ای از امر پالایش خویش و جامعه فروگذاری نخواهد نمود .

19-   نظام مدیریت بر مبنای مشارکت تقوا و خودنگهداری و انسجام و استحکام توصیف ناپذیری به جامعه می بخشد به طوری که جامعه در مقابل سخت ترین ضربات اقتصادی و سیاسی و فرهنگی و نظامی و شدیدترین تنش های جهانی مقاومت نموده و پایداری خواهد کرد .

20-   نظام مشارکت ، جامعه و مردم را در تمامی زمینه های فوق الذکر ، اجتماعی ، اقتصادی ، صنعتی و غیره ، زنده و حساس نموده به طوری که تحولات و تغییرات جهانی در همه زمینه ها سریعاً مورد بررسی و تحقیق قرار می گیرند . گوشها و چشمهای جامعه و مردم باز گشته و شنوا و بینا می گردند ، فکرها و اندیشه ها تماماً بکار افتاده و فعال می شوند .      

اما سخنی در مورد این کتاب

آنچه که این کتاب به آن می پردازد ، ارائه نظام مدیریت نوینی است که در مرتبه اول مبتنی بر اصول مفاهیم فرهنگ اسلامی بوده و در مرتبه دوم با پیشرفته ترین اصول علمی مدیریت انطباق کامل داشته و در مرتبه سوم بر مبنای فطرت و طبیعت آدمی بنیاد می یابد . این نظام مبانی اسلامی و قرآنی را که مسلمانان جهان امروز به صورت اعمال عبادی فردی به آنها نگریسته و عمل می کنند ، به صورت نظام ها و ساختارهای اجتماعی درآورده و با مفاهیم بسیار ساده و روشها و مکانیزم های عملی مطرح می کند . تاکنون به آیات الهی به عنوان اصول اخلاقی و مفاهیم ادبیاتی قوی نگریسته شده و کمتر تلاش به کار رفته است که آنها را در جامعه به صورت سیستم ها و نظام های اجتماعی تبیین کرده و نظامات اجرایی جامعه را بر آن پایه ها اصلاح نمایند .

مثلاً در نظام مدیریتی موجود ارزش و جایگاه اجتماعی انسان ها به عنوان کسانی که « روح خدایی » در آنها دمیده شده و « خلیفه الله » می باشند چگونه تعیین شده است ؟ آیا نظام مدیریت جامعه ما این مقام رفیع الهی را به همه انسان های جامعه ، از پایین ترین رده های کاری تا بالاترین رده های مدیریتی ، بر مبنای قسط و عدالت تقسیم کرده است ؟

آیا در نظام موجود ارزش انسانها در نازل ترین سطح آن و حتی کمتر از ابزار کار قرار نگرفته است ؟

آیا اصل مقدس امر به معروف و نهی از منکر به عنوان یک اصل زیربنایی و پیشرفت زا به خوبی شناخته شده و در کلیه ادارات و سازمان ها و نهادهای جامعه برپا گردیده است ؟

آیا نماز یعنی « ذکر اکبر » به عنوان یک سیستم و نظام اجتماعی در جامعه ما اقامه گردیده است ؟ و آیا نظام موجود جامعه ما با فطرت آدمی و نیازهای فطری و طبیعی مردم انطباق کامل دارد ؟

این کتاب تلاش دارد تا نظامهای مدیریتی پیشرفته جهان صنعتی و در حال رشد را دقیقاً مورد مطالعه قرار داده و یا الگوها و معیارهای مدیریتی که بر اساس مبانی فلسفه و جهان بینی اسلامی تبیین گردیده اند محک زده و نقد نماید و در نهایت الگویی عملی و اجرایی و ساختاری اجتماعی را ارائه نماید که در بر گیرنده تمامی آحاد ملت بوده و بر مبنای مشارکت و همفکری و تعاون تمامی مردم و عزم ملی ایشان بنا گردیده باشد ، لذا از راه برقراری شیوه ها و مکانیزم های موثر ارتباطی ، موجب همسویی و همگامی و همکاری و تعاون ایشان گردد و در نتیجه جامعه را به سوی اهداف مشترک هدایت نماید .

با توجه به این که نمونه و الگوهایی از این نظام مدیریتی در چهل سال اخیر در بعضی از کشورهای جهان ( مانند ژاپن ، کره ، سنگاپور ، آلمان ، سوئد و غیره ) مورد مطالعه و تحقیق قرار گرفته و به اجرا در آمده و نتایج فوق العاده درخشان داشته است ، امید آن دارد که این نظام مدیریتی انقلاب و دگرگونی اساسی و بنیادی در جامعه ما به وجود آورد .  

به منظور تبیین مفاهیم فوق الذکر ، بیشترین تکیه این کتاب در جهت تشریح مفاهیم فرهنگی و بیان ارتباط آنها با نظام مدیریت بر مبنای مشارکت ( خصوصاً سیستم پیشنهادات ) نهاده شده است . کتاب های دیگری نیز در دست تهیه است که سایر سیستم های فرعی نظام مدیریت بر مبنای مشارکت را مورد تجزیه و تحلیل دقیق تری قرار خواهد داد . این سلسله کتاب ها به دلیل آن که بر مبنای آیات کریمه قرآن مجید مدون گردیده و در ضمن ، مکر شیطان های غربی را نابود نموده و نور الهی را در جوامع بشری جلوه گر خواهد ساخت « آیات الهی » نامیده شده است .

این کتاب از فصول گوناگون تشکیل شده که هر فصل مجموعه ای از مقالات و یا سخنرانی های نگارنده این سطور در سازمان ها و کارخانجات مختلف می باشد . به طور کلی نویسنده تجربیات عملی و چندین ساله خود در زمینه مدیریت واحدها را با آخرین تحقیقات جهانی در این زمینه تکامل بخشیده و با بهره گیری از فرهنگ غنی اسلامی و بسیاری از کتب مدیریتی که از طرف اساتید فن به نگارش درآمده و یا ترجمه گردیده ، به تدوین این کتاب پرداخته است .

موضوع مدیریت بر مبنای مشارکت در ایران در پنج ساله اخیر به طور جدی مورد مطالعه و تحقیق قرار گرفته و در سمینارها و دوره های آموزشی و سخنرانی های گوناگون در سازمان ها و کارخانجات مختلف از قبیل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران ، کمباین سازی اراک ، نورد و تولید قطعات فولادی ، رادیاتورسازی ایران ، آکام فلز ، کارخانجات شیشه قزوین ، کارخانجات مارگارین ( تهران ) ، دانشگاه تبریز ، سمینار آموزشی شرکت سیمان صوفیان ، وزارت صنایع سنگین و غیره ، به اجرا در آمده و یا طرح گردیده است . در این کتاب کوشش شده است که با استفاده از مقولات و مفاهیم عام مدیریت به تشریح نظام مشارکت پرداخته شود و با مقایسه این مقولات در نظام های من سالاری ( اقتداری ) و مشارکتی شناخت دقیقی از هر دو نظام بدست آید .

نتایج عملی نظام مدیریت بر مبنای مشارکت در ژاپن و ایران در فصل جداگانه ای در انتهای کتاب مطرح گردیده که نظر خواننده گرامی را  به طور اخص به آن جلب می نماید .

با توجه به این که مشارکت مردم روح کلام امام خمینی ( قدس ) و زیربنای قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران است ، برگزیده ای از سخنان ایشان و مقدمه و اصول قانون اساسی که در ارتباط با این موضوع  است در فصول جداگانه ای در شروع و پایان کتاب ارائه شده است که انشاا... خوانندگان گرامی و مدیران محترم به این فصول نیز توجه خاص خواهند داشت .  

در اینجا لازم است از یکایک همکاران عزیزم که در وزارتخانه ها و سازمان ها و شرکت های گوناگون درسال های گذشته در خدمت ایشان بوده و از آنها چیزهای بیشمار آموخته ام و خصوصاً از همکاران گرامی ام در مرکز تحقیقات و خدمات خودکفایی ایران تشکر و سپاسگزاری نمایم .

همچنین از همسر و فرزندانم که در سایه شکیبایی و همراهی ایشان توانسته ام ساعات بسیاری را که به آنها تعلق داشته صرف جمع آوری و نگارش این کتاب کنم ، سپاس و تشکر  می نمایم . و تشکر و سپاس نهایی از آن مردم شریف و عزیز کشورمان است که در حق طلبی و حقیقت جویی و تحمل سختی های گوناگون در راه تحقق انقلاب اسلامی صبر و استقامت تحسین برانگیزی از خود نشان داده و در همه صحنه های انقلاب مشارکت فعال داشته اند . از این که  بعضی از  مطالب این کتاب به دلیل پیاده شدن سخنرانی ها از نوار و نیز به لحاظ اهمیت موضوع مورد بحث در فصول گوناگون تکرار شده است ، پوزش طلبیده ، عذرخواهی می نمایم .

در پایان از توجه دقیق شما به این مقوله و ارائه پیشنهادات و راهنمایی ها به منظور رفع اشکالات این کتاب صمیمانه تشکر و سپاسگزاری نموده و ارشادات متفکرین و دانشمندان و اساتید فن و عموم ملت معظم مان را به دیده منت نهاده و از آنها استقبال می نمایم .

امید آن است که با اجرای نظام مدیریت بر مبنای مشارکت در کلیه واحدها و سطوح جوامع اسلامی خصوصاً کشور عزیزمان ایران ، رشد و ترقی به سرعت نصیب امت بزرگ اسلام و مردم شریف و رنج دیده مان شود و مشکلات و مسائل کنونی جامعه مان سریعاً حل گردد . انشاا... 

تهران – مهرماه 1370

فریورباتمانقلیچ